Lập trình mạng

Table of Contents

Lập trình mạng là việc xây dựng các ứng dụng, hệ thống có khả năng giao tiếp qua mạng máy tính. Các mạng này bao gồm:

Giao thức mạng: Là các quy tắc, chuẩn mực để các thiết bị giao tiếp với nhau. Các giao thức phổ biến:
- TCP/IP: Giao thức truyền thông cơ bản của Internet, đảm bảo việc truyền dữ liệu ổn định.
- UDP: Truyền dữ liệu nhanh nhưng không đảm bảo.
- HTTP/HTTPS: Truyền tải dữ liệu web.
- FTP: Chuyển tập tin.
- SMTP: Gửi email.
Socket: Cổng giao tiếp giữa hai thiết bị trong mạng. Chúng có hai loại:
- Socket hướng kết nối (TCP): Đảm bảo dữ liệu được truyền đầy đủ, không mất mát.
- Socket không kết nối (UDP): Nhanh nhưng không đảm bảo đầy đủ dữ liệu.
Địa chỉ IP và cổng:
- IP: Định danh thiết bị trong mạng.
- Port: Định danh ứng dụng/tiến trình trong thiết bị.

Có hai mô hình cơ bản:

Mô hình Client-Server:
- Client: Gửi yêu cầu (request) đến Server.
- Server: Xử lý yêu cầu và trả lời (response).
- Ví dụ: Trình duyệt web là client, website là server.
Mô hình Peer-to-Peer (P2P):
- Các thiết bị vừa đóng vai trò client vừa là server, giao tiếp trực tiếp với nhau.
- Ví dụ: Ứng dụng chia sẻ tệp Torrent.

Xây dựng socket:
- Client và server tạo socket để giao tiếp.
Kết nối (chỉ với TCP):
- Server mở cổng lắng nghe.
- Client kết nối đến server.
Trao đổi dữ liệu:
- Client gửi yêu cầu → Server nhận và xử lý → Server trả phản hồi.
Đóng kết nối: Hoàn thành giao tiếp.

Các ngôn ngữ lập trình phổ biến: